Gimnazjum nr 2 w Biłgoraju

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

PROGRAM KOŁA DZIENNIKARSKIEGO

DLA KLAS I – III GIMNAZJUM

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Joanna Hejzner

Nauczyciel mianowany języka polskiego

 

 

 

 

 

 

 

Biłgoraj  2005

 

 

 

SPIS TREŚCI

 

 

Wstęp ............................................................................................................................... 3

Charakterystyka programu .................................................................................... 3

Uwagi o realizacji .................................................................................................... 4

Cele ..................................................................................................................................  5

Cele ogólne ...............................................................................................................  5

Cele szczegółowe ....................................................................................................  6

Procedury osiągania celów ..........................................................................................  7

Treści kształcenia ..........................................................................................................  8

Kryteria oceny ucznia .................................................................................................. 16

Ewaluacja ....................................................................................................................... 16

Bibliografia .................................................................................................................... 19

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

WSTĘP

 

Charakterystyka programu:

 

Program koła dziennikarskiego jest propozycją zajęć pozalekcyjnych dla gimnazjum. Przeznaczony jest do realizacji w trzyletnim cyklu kształcenia na trzecim etapie edukacyjnym.

Powstał na podstawie wieloletnich doświadczeń związanych z prowadzeniem zajęć pozalekcyjnych. Na kształt programu i zawarte w nim treści szczególny wpływ miały doświadczenia zdobyte podczas opieki nad redakcją szkolnej gazetki „Gimpress” wydawanej od 1999 roku w Gimnazjum nr 2 w Biłgoraju.

Najważniejsze założenia Programu to: rozwijanie zainteresowań ucznia zdolnego, poszerzanie oferty edukacyjnej szkoły oraz pogłębianie umiejętności polonistycznych kształconych na lekcjach oraz w ramach ścieżek edukacyjnych.

Wymiernym efektem pracy koła jest wydawanie gazetki szkolnej w tradycyjnej drukowanej wersji - kontynuacja gazetki Gimpress oraz prowadzenie jej strony internetowej (przy współpracy z nauczycielami informatyki). Zadaniem koła dziennikarskiego jest także w miarę możliwości promowanie pracy gimnazjalistów w lokalnych mediach.

 

Ponadto program:

 

ü      określa cele ogólne i szczegółowe oraz przewidywane osiągnięcia ucznia po trzech latach realizacji programu;

 

ü      wyznacza treści kształcenia ujęte w zagadnienia problemowe;

 

ü      zakłada pracę z uczniem zdolnym, w związku z tym wyznacza następujące zadania dla nauczyciela: aktywizowanie ucznia, zachęcanie do samokształcenia, do twórczego wysiłku, wskazywanie kierunków kształcenia, motywowanie do coraz większego wysiłku intelektualnego;

 

ü      w treściach uwzględnia głównie dziennikarstwo prasowe, mniej uwagi poświęca dziennikarstwu internetowemu, radiowemu i telewizyjnemu;

 

ü      zakłada pracę z nową redakcją, czyli uczniami klas pierwszych, dlatego początkowe zajęcia są przeznaczone na wprowadzenie potrzebnych pojęć, zapoznanie z pracą dziennikarza, z procesem wydawniczym. Poszczególne umiejętności są rozwijane i pogłębiane przez następne lata. Nowe formy wypowiedzi wprowadzane są stopniowo, ale należy założyć, że już w klasie pierwszej uczniowie uczęszczający na zajęcia powinni zetknąć się ze wszystkimi formami. Nie należy wymagać pisania eseju po pierwszym roku pracy, ale z felietonem utalentowani uczniowie powinni się zmierzyć;

 

ü      może być uzupełnieniem lub poszerzeniem realizowanej w szkole edukacji czytelniczej i medialnej;

 

 

Program koła dziennikarskiego jest zgodny z zapisami zawartymi w następujących dokumentach:

 

§         Podstawą programową w zakresie nauczania języka polskiego na trzecim etapie edukacyjnym zawartą w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 1999 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 14, poz. 129)

 

§         Programem nauczania języka polskiego „To lubię!” w klasach I-III gimnazjum, opracowanym przez M. Jędrychowską, Z. A. Kłakównę, H. Mrazek i M. Potaś (DKW-4014-128/99)

 

§         Programem wychowawczym szkoły

 

§         Standardami wymagań egzaminacyjnych określonymi w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 lutego 2000 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 17, poz. 215)

 

 

 

Uwagi o realizacji programu:

 

 

Program będzie realizowany przez trzy lata podczas dwugodzinnych zajęć pozalekcyjnych (spotkania raz w tygodniu).

Do realizacji programu potrzebny jest swobodny dostęp do pracowni komputerowej wyposażonej w komputery z możliwie najnowszym oprogramowaniem, drukarkę, skaner, łącze internetowe.

Gazetka w wersji tradycyjnej powinna być wydawana cyklicznie jako miesięcznik lub dwumiesięcznik. Planując pracę, należy uwzględnić takie okresy jak początek roku szkolnego, przerwy świąteczne, ferie, koniec semestru, kiedy to nie można wymagać od uczniów maksymalnego zaangażowania w pracę redakcyjną.

Z zasadami pracy redakcyjnej, podstawowymi pojęciami używanymi w procesie wydawania czasopisma oraz cechami gatunków dziennikarskich należy zapoznać uczniów już na początku roku szkolnego. Pozostałe zagadnienia można wprowadzać stopniowo. Działania praktyczne (wydawanie gazety) wielokrotnie stwarzają okazje do powtarzania i uzupełniania wiadomości oraz doskonalenia kształconych umiejętności.

Uczniowie rozpoczynający pracę w redakcji pozostają w niej zazwyczaj do końca swojej nauki w gimnazjum. Wprowadzanie nowych redaktorów odbywa się na początku każdego roku szkolnego, dlatego początkowe zajęcia wymagają powtórzenia pewnych zagadnień umożliwiających nowym członkom efektywną pracę w kole dziennikarskim.

 

 

 

 

 

 

CELE OGÓLNE:

 

 

Ø      Wspieranie i rozwój zainteresowań uczniów.

Ø      Wskazywanie twórczych sposobów wykorzystywania czasu wolnego.

Ø      Poszerzanie zakresu umiejętności i wiadomości zdobywanych na lekcjach.

Ø      Wspieranie wszechstronnego rozwoju ucznia – zainteresowania literackie, interpersonalne, informatyczne, plastyczne, menedżerskie.

Ø      Rozwijanie wrażliwości i wyobraźni.

Ø      Zachęcanie ucznia do twórczej aktywności.

Ø      Promowanie młodych talentów.

Ø      Wspieranie rozwoju ucznia w aspekcie przyszłościowym (wspieranie wyboru szkoły ponadgimnazjalnej, jej profilu).

Ø      Współtworzenie wizerunku szkoły w środowisku.

Ø      Promowanie szkoły w środowisku lokalnym.

Ø      Informowanie o życiu szkoły na łamach prasy lokalnej i stronach internetowych szkoły.

Ø     Uczestniczenie w życiu szkoły, współtworzenie atmosfery w szkole.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

CELE SZCZEGÓŁOWE:

 

W zakresie umiejętności komunikacyjnych:

 

Ø      Doskonalenie umiejętności czytania ze zrozumieniem, analizy i interpretacji  tekstów współczesnych, zwłaszcza o charakterze popularnonaukowym i publicystycznym.

Ø      Doskonalenie umiejętności redagowania dziennikarskich form wypowiedzi.

Ø      Poszukiwanie różnych możliwości rozwiązywania dostrzeżonych problemów.

Ø      Zdobywanie i doskonalenie praktycznych umiejętności redakcyjnych i wydawniczych.

Ø      Wyszukiwanie informacji w różnych źródłach.

Ø      Porządkowanie, przetwarzanie, selekcjonowanie informacji.

Ø      Doskonalenie umiejętności komunikacyjnych.

Ø      Posługiwanie się poprawną polszczyzną.

Ø      Kształcenie indywidualnego stylu pisarskiego.

Ø      Nauka twórczego krytykowania i twórczego rozwiązywania problemów.

Ø      Rozbudzanie ciekawości świata, umiejętności nawiązywania i pielęgnowania kontaktów z ludźmi.

Ø      Umiejętność współpracy uczniów z nauczycielami.

 
W zakresie rozwoju osobowości:

Ø      Kształcenie świadomego, czyli krytycznego odbiorcy dóbr kultury masowej.

Ø      Motywowanie do zwiększonego wysiłku intelektualnego.

Ø      Kształcenie wrażliwości na słowo pisane i mówione.

Ø      Wyrabianie systematyczności, pracowitości i wytrwałości.

Ø      Kształcenie postaw: rzetelności, odpowiedzialności za słowo, odpowiedzialności za siebie i innych, otwarcia na potrzeby innych, empatii, wrażliwości na krzywdę innych, tolerancji i szacunku dla poglądów innych ludzi, profesjonalizmu, zaradności.

Ø      Przygotowywanie do świadomego uczestnictwa w życiu kulturalnym i społecznym.

Ø      Umiejętność radzenia sobie w różnych sytuacjach.

Ø      Wzmacnianie poczucia własnej wartości.

Ø      Nabywanie pewności siebie.

Ø      Kształcenie umiejętności wnikliwej obserwacji środowiska (szkolnego, lokalnego, rówieśniczego itp.).

Ø      Umiejętność dostrzegania problemów wymagających uwagi dziennikarza.

Ø      Zaangażowanie w problematykę środowiska lokalnego – np. poprzez poruszanie problemów ekologicznych, zdrowotnych.

Ø      Przeciwdziałanie patologiom społecznym i zachęcanie do prowadzenia zdrowego stylu życia.

Ø      Zachęcanie do wartościowania i oceniania czasopism.

Ø      Kształtowanie gustów odbiorcy kultury.

Ø      Kształtowanie nawyków czytelniczych.

Ø      Stwarzanie warunków do poznawania ciekawych ludzi.

 

 

 

Procedury osiągania celów

 

Wszystkie umiejętności i wiadomości będą kształcone i weryfikowane podczas przygotowywania artykułów do kolejnych wydań gazetki i na stronę internetową, a także w miarę możliwości do lokalnej prasy.

Specyfika zajęć koła dziennikarskiego pozwala wykorzystywać różne metody aktywizujące ucznia. Najlepsze efekty osiąga się poprzez zastosowanie:

 

-         burzy mózgów,

-         metaplanów,

-         dyskusji,

-         debaty „za i przeciw”,

-         drzewka decyzyjnego,

-         metody ćwiczeniowej (zajęć praktycznych podczas których uczniowie samodzielnie redagują teksty),

-         instrukcji według poleceń,

-         pracy z tekstem,

-         analizy tekstu – wzoru.

 

Przygotowywanie kolejnych wydań gazetki szkolnej odbywa się według opracowanego podczas kolegium redakcyjnego planu wyznaczającego odpowiedzialnych za poszczególne zadania, wykorzystuje się tu więc metodę projektu. Najrzadziej stosowane metody to metody podające, na przykład miniwykład, a i one poprzedzone powinny być samodzielną pracą uczniów – np. zbieraniem materiałów na temat jakiegoś zagadnienia.

 

Formy pracy:

-         indywidualna, podczas samodzielnego zbierania materiałów i przygotowywania artykułów np. w domu;

-         praca w małych grupach zadaniowych i zbiorowa podczas zajęć w szkole, zwłaszcza w czasie narady redakcyjnej.

 

Podczas dwugodzinnych zajęć koła dziennikarskiego w szkole można przyjąć stały scenariusz: jedną godzinę przeznaczyć na omawianie zagadnień teoretycznych, wprowadzanie nowych pojęć, a drugą godzinę na naradę redakcyjną. Taki sposób pracy ułatwi systematyczne wprowadzanie nowych wiadomości i umiejętności oraz poszerzanie, doskonalenie już nabytych.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TREŚCI KSZTAŁCENIA

 

 

ZAGADNIENIA PROBLEMOWE

Przewidywane osiągnięcia

Uczeń:

UWAGI O REALIZACJI

 

Przygotowanie warsztatu

 

Słownik początkującego dziennikarza.

Słownictwo środowiskowe – żargon dziennikarski (tu: szczególnie wyrazy o zabarwieniu emocjonalnym).

 

Wyjaśnia pojęcia związane z wydawaniem czasopism.

Posługuje się tymi pojęciami w swojej pracy redaktora gazetki szkolnej.

Podaje przykłady słownictwa charakterystycznego dla gwary dziennikarskiej.

 

Plusy i minusy zawodu dziennikarza.

Predyspozycje osobowościowe kandydatów do pracy w mediach.

 

Wymienia zalety i wady pracy dziennikarza.

Wymienia cechy osobowościowe, jakimi powinien wykazywać się dziennikarz.

 

Organizacja pracy redakcji.

Zasady współpracy zespołowej.

Praca kolegium redakcyjnego.

Wycieczka do redakcji wybranego czasopisma.

Spotkanie z dziennikarzem.

Wycieczka do drukarni – poznanie procesu drukowania czasopisma.

Efektywnie współpracuje w grupie.

Orientuje się w zasadach i sposobie organizowania pracy redakcji czasopisma.

Rozumie zależności panujące w zespole redakcyjnym.

Stosuje zasady pracy zespołowej w praktyce.

 

 

Budowa formalna czasopisma (układ treści, pagina, stopka, kolumna, szpalta).

 

Omawia budowę gazety.

Określa przydatność poszczególnych elementów.

 

Werbalne i pozawerbalne sposoby komunikowania się.

Warunki poprawnej komunikacji

Podstawowe pytania warunkujące dialogowość procesu komunikacji: Kto mówi? Do kogo? W jakiej sytuacji? Co mówi?

Znak, symbol, kod, język, konotacja, denotacja – pojęcia dotyczące komunikacji medialnej.

Podaje przykłady werbalnych sposobów komunikowania się.

Podaje przykłady pozawerbalnych sposobów przekazywania informacji.

Określa warunki skutecznej komunikacji międzyludzkiej.

 

Współczesne sposoby komunikowania się – możliwości i zagrożenia.

Formy komunikatów medialnych.

Zmiany w sposobach porozumiewania się ludzi między sobą.

Wpływ rozwoju techniki na sposób kontaktowania się.

Określa specyfikę form komunikowania w mediach: słowne, pisemne, obrazowe, dźwiękowe, filmowe, multimedialne.

Wskazuje możliwości i zagrożenia związane ze współczesnymi sposobami komunikowania się ludzi (e-maile, gadu-gadu, czat).

 

 

Perswazja –wpływanie na odbiorcę.

Jak nie dać się zwariować? Czy wierzyć w to, co widzimy i słyszymy w środkach masowego przekazu?

Znaki interpunkcyjne jako element perswazji.

Stosuje podstawowe chwyty retoryczne w celu zaciekawienia czytelnika.

Rozpoznaje stosowane w mediach mechanizmy perswazji.

Rozpoznaje manipulację i perswazję.

 

Ocena zjawisk językowych obecnych we współczesnej polszczyźnie (w związku z lekturą tekstów dziennikarskich), np. zapożyczenia (internacjonalizmy) i neologizmy; kalki frazeologiczne i znaczeniowe; wulgaryzmy.

Rozpoznaje zjawiska językowe charakterystyczne dla współczesnej polszczyzny.

Ocenia zaobserwowane zjawiska, określa ich przyczynę i skutki.

 

Style funkcjonalne w prasie – ich zastosowanie (styl naukowy, potoczny, artystyczny, urzędowym itd.).

Rozpoznaje w tekstach prasowych cechy stylów funkcjonalnych.

Podejmuje próby redagowania (lub przekształcania) tekstów, stosując różne style funkcjonalne.

 

Odbiór współczesnych tekstów prasowych, np. o charakterze popularnonaukowym i publicystycznym.

 

Odtwarza/rekonstruuje myśli zawarte w analizowanych tekstach.

Sporządza plan dekompozycyjny.

Wyprowadza wnioski z cudzych wypowiedzi.

Opracowuje rzeczowe objaśnienia do analizowanych tekstów.

 

Język mediów.

Kłamstwo, brutalność w zachowaniach językowych, agresja słowna.

Kultura słowa.

Liberalizacja słownictwa w prasie młodzieżowej – wulgaryzmy.

Moda językowa.

Rozpoznaje przejawy brutalności i agresji słownej.

Ocenia stosowność takich zachowań językowych.

Rozpoznaje modne zjawiska językowe obecne w mediach.

 

Budowa formalna artykułu prasowego – tytuł, lead, śródtytuł, śródtekst, ramka, kolumna,  szpalta.

Funkcje poszczególnych elementów.

Omawia budowę artykułu prasowego.

Określa funkcje poszczególnych elementów i sposoby ich redagowania.

Wskazuje przykłady w prasie i omawia je.

Formułuje leady, śródtytuły, śródteksty tekstom redagowanym samodzielnie lub gotowym.

Nadaje tekstom tytuły adekwatne do treści i celu.

Rozpoznaje i stosuje językowe sposoby tworzenia tytułów (np. stylizacja językowa, gra słów, parafraza i modyfikacja znanych powiedzeń i przysłów).

 

Powiedz mi co czytasz, a powiem Ci, kim jesteś.

Obserwacja działów i poruszanej w czasopiśmie problematyki.

Spis treści czasopisma jako nieocenione źródło informacji o czytelnikach.

Wpływ odbiorcy na kształt czasopisma.

Wyciąga wnioski o odbiorcach czasopisma na podstawie informacji zawartych w spisie treści.

Sporządza listę cech oraz rozbudowaną charakterystykę czytelników danego czasopisma.

 

 

Z teorii mediów

Charakterystyka mass mediów.

Oddziaływanie mediów na odbiorców – rola opiniotwórcza i propagandowa.

Rola mediów i masowego komunikowania.

Dziennikarstwo interwencyjne, informacyjne, rozrywkowe, czyli zadania mass mediów.

Jakim kodem posługują się media – zwłaszcza prasa.

Specyfika dziennikarstwa prasowego.

Charakteryzuje współczesne mass media.

Określa, w jaki sposób media wpływają na odbiorcę.

Wyjaśnia, na czym polega rola opiniotwórcza i propagandowa mediów.

Wyjaśnia, jakie zadania mogą pełnić media.

Charakteryzuje kod mediów, odpowiadając na pytania: Kto odbiera media? Z jakim skutkiem? Jak odbiorcy reagują na treści przekazywane przez media?

 

Sposoby poznawania kultury wysokiej (elitarnej) i kultury niskiej (masowej, popularnej).

Rozpowszechnianie kultury popularnej poprzez film, net-arte, czyli sztukę Internetu oraz telewizję.

Zależność środków masowego przekazu od kultury masowej.

Wskazywanie różnych źródeł informacji o wytworach współczesnej kultury.

Pojęcia: „paleotelewizja” i media typu: „high tech”, neotelewizja.

Blog – charakterystyka pamiętników internetowych.

Wskazuje różne sposoby poznawania kultury.

Ocenia tendencje rozwojowe przekaźników kultury popularnej.

Omawia zależności między kulturą masową a środkami masowego przekazu.

Wskazuje różne źródła informacji o wytworach współczesnej kultury.

Rozróżnia jakość prezentowanych przekazów.

Wyjaśnia pojęcia: media „high tech”, neotelewizja, paleotelewizja.

 

Klasyfikacja czasopism.

Typologia mediów – typy, rodzaje, kategorie (np. drukowane i ekranowe, telewizyjne, radiowe, kinowe, obrazowe, dźwiękowe, audiowizualne, multimedialne, dokumentalne i kreacyjne).

Rola prasy lokalnej.

Rozróżnia prasę według kryterium: częstotliwości, zasięgu, tematyki, adresata, funkcji społecznej, poziomu.

Identyfikuje czasopisma według podanego kryterium.

Wyjaśnia różnice między prasą elitarną, popularną a bulwarową.

Porównuje dowolne periodyki, biorąc pod uwagę różne kryteria.

Wyjaśnia rolę prasy o zasięgu lokalnym.

 

Historia dziennikarstwa prasowego – od początków poprzez wiek XIX po czasy współczesne.

Prasa w okresie cenzury – jej zadania i charakter.

Wpływ zniesienia cenzury na rozwój prasy (Główny Urząd Kontroli Prasy Publikacji i Widowisk).

System koncesyjny (licencyjny) i rejestracyjny.

Katalog Mediów Polskich prowadzony przez Ośrodek Badań Prasoznawczych UJ w Krakowie.

Instytucje medialne.

Omawia zwięźle historię dziennikarstwa, warunki sprzyjające jej rozwojowi.

Wyjaśnia wpływ cenzury na media, w tym na czasopiśmiennictwo.

Omawia zwięźle rozwój prasy w Polsce po zniesieniu cenzury w 1990 r.

Wyjaśnia różnice między systemem koncesyjnym i rejestracyjnym dotyczącym czasopism wydawanych w kraju.

Wie, gdzie szukać informacji czasopismach wydawanych współcześnie w Polsce.

Podaje przykłady aktualnie funkcjonujących instytucji medialnych.

 

Karta etyczna mediów z 1995r. zawierająca siedem zasad pracy dziennikarza: prawdy, obiektywizmu, oddzielania informacji od komentarza, uczciwości, szacunku i tolerancji, pierwszeństwa dobra odbiorcy, wolności i odpowiedzialności za treść i formę przekazu.

Kodeks etyczny dziennikarza PAP jako przykład style booka.

Polskie prawo prasowe.

Prawo autorskie.

Dziennikarski kodeks obyczajowy

Ustawa z dnia 7 października 1999r. o języku polskim.

Granice wolności słowa.

Wymienia zasady pracy dziennikarza zawarte w Karcie etycznej mediów.

Wyjaśnia pojęcie „style booke”.

Zna wskazania zawarte w prawie autorskim.

Ocenia przydatność zapisów w ustawie o języku polskim.

Samodzielnie komentuje otaczającą rzeczywistość.

Opowiada się za jakimś stanowiskiem.

Uzasadnia zajmowane stanowisko.

 

Praktyka czyni mistrza.

Przez ćwiczenia do ... nagrody Pulitzera.

 

Operacje na tekstach doskonalące sprawność językową, kompozycyjną, stylistyczną, ortograficzną, interpunkcyjną.

 

Kompozycja tekstów – akapity; układ treści.

 

Poprawność stylistyczno – językowa; rodzaje błędów językowych; sposoby ich oznaczania.

 

Zasady interpunkcyjne i ortograficzne.

 

Norma i błąd.

 

Stosowność stylistyczna.

 

Kryteria poprawności językowej.

 

Tworzy tekst o spójnym i logicznym toku wypowiedzi, podporządkowanym nadrzędnemu tematowi.

Redaguje teksty o trójdzielnej kompozycji.

Skraca lub rozbudowuje teksty.

Wskazuje podobieństwa i różnice między tekstami o różnym charakterze.

Właściwie dobiera środki językowe – w zależności od adresata, tematyki i celu wypowiedzi.

Tworzy i stosuje w swoich wypowiedziach różnorodne środki stylistyczne, np. wyolbrzymienia, gradacje, metafory, synonimy, porównania retoryczne, powtórzenia, wyliczenia itp.

Świadomie stosuje w wypowiedziach wyrazy nacechowane emocjonalnie, przymiotniki i przysłówki wartościujące i oceniające, partykuły wzmacniające i modalne.

Posługiwanie się różnymi rodzajami zdań, równoważników zdań.

Wskazuje i redaguje pointy.

Ocenia rolę pointy dla odbioru całego tekstu.

Korzysta z różnych poradników językowych i słowników.

Redaguje wypowiedzi poprawne pod względem językowym, ortograficznym i stylistycznym.

 

Opracowanie strategii redagowania gazetki.

Odpowiedź na pytania:

Jaki powinien być podział ról i zadań w redakcji?

Co powinno stanowić treść zajęć?

Gdzie się spotykać?

Jak przechowywać materiały?

Jak się reklamować?

W jaki sposób kontaktować się z czytelnikami?

 

Bierze udział w pracach grupy.

Przedstawia swoje propozycje na forum.

Poszukuje różnych sposobów rozwiązań.

Zabiera głos w dyskusji.

Przekonuje do swoich racji, stosując argumenty.

Potrafi uzasadniać swoje stanowisko.

 

 

UCZEŃ W ROLI DZIENNIKARZA

 

Planowanie, organizowanie i ocenianie własnej pracy.

 

 

Potrafi zaplanować i zorganizować swoją pracę.

Dokonuje oceny i korekty swoich działań.

Wyciąga wnioski ze swoich sukcesów i niepowodzeń.

Tworzy plan wypowiedzi ustnych i pisemnych.

 

Dziennikarz – wnikliwym obserwatorem otoczenia.

 

Temat artykułu – wybór dziennikarza czy wyjście naprzeciw oczekiwaniom odbiorcy.

 

Granice między informacją a interpretacją.

 

Dostrzega w środowisku problemy, o których należy poinformować czytelników.

Odnajduje wokół siebie wydarzenia, zjawiska, problemy, które nawet powszechnie pomijane, są godne uwagi, śmieszą, zaskakują, denerwują lub wzbudzają zachwyt.

Podaje różne sposoby rozwiązywania problemów poruszanych w artykułach.

Potrafi zdystansować się do dostrzeżonych problemów: przeciwstawić się, napiętnować, wyszydzić, wyśmiać, pochwalić itp.

Wyraża subiektywną ocenę, nadając wypowiedzi stosowny ton, np. kpiarski, drwiący, uszczypliwy, żartobliwy.

Redaguje wypowiedzi o różnym zabarwieniu emocjonalnym (np. kpiarskim, żartobliwym, złośliwym itp.).

W swoich tekstach wyraża ocenę w sposób pośredni i bezpośredni.

Odróżnia komentarz od informacji.

Rozpoznaje jawne i ukryte opinie.

Wyraża własną opinię, argumentuje, przekonuje do swoich pomysłów, poglądów.

 

Zanim napiszę tekst.

 

Zbieranie materiałów.

 

Dziennikarz jako aktywny słuchacz.

Świadomie korzysta z różnych źródeł informacji.

Gromadzi fakty.

Zbiera materiały, pozwalające na rzetelne zapoznawanie się z różnymi aspektami sprawy.

Sporządza wartościowe notatki.

Sporządza przypisy i opisy bibliograficzne.

 

Dziennikarskie formy wypowiedzi.

Gatunki wypowiedzi charakterystyczne dla prasy – definicje.

Analiza przykładów konkretnych rozwiązań redakcyjnych.

 

Wymienia gatunki prasowe.

Omawia wyznaczniki gatunkowe poszczególnych form wypowiedzi.

Wyszukuje w prasie przykłady gatunków, uzasadnia wybór poprzez wskazanie cech gatunkowych.

 

Esej.

Rodzaje esejów. Specyfika gatunku.

Współcześni eseiści.

Wymienia rodzaje esejów.

Charakteryzuje cechy gatunkowe.

Rozpoznaje esej we współczesnej prasie.

Podejmuje próby zredagowania eseju.

 

Felieton – znak naszych czasów.

Współcześni felietoniści.

Rozpoznaje cechy felietonu.

Podejmuje próby pisania felietonów.

 

Informacja jako odrębny gatunek wypowiedzi.

Metoda piramidy stosowana w konstruowaniu tekstów o charakterze informacyjnym.

 

News – gatunek wypowiedzi dziennikarskiej (zbiór newsów - wydarzeniówka).

Wyjaśnia, na czym polega metoda odwróconej piramidy stosowanej w redagowaniu materiałów o charakterze informacyjnym.

Redaguje informację, uwzględniając odpowiedź na kluczowe pytania: Kto? Co? Gdzie? Kiedy? Jak? Dlaczego? Z jakim skutkiem?

Podejmuje próby redagowania newsów dotyczących wydarzeń szkolnych

 

Komentarz jako publicystyczna forma wypowiedzi; (opinia, odwołanie do faktów, wymogi formalne – krótka, zwięzła, wyrazista)

 

Redaguje komentarze spełniające wymogi formalne.

Odnajduje w prasie przykłady komentarzy.

 

 

List otwarty

 

Redaguje list otwarty do rówieśników – czytelników gazetki.

 

Publicystyka jako gatunek dziennikarski.

Klasyfikacja publicystyki według dziedzin, którymi się zajmuje.

Publicystyka prasowa (piśmiennicza i elektroniczna) i pozaprasowa (książki, pisma ulotne, plakaty, traktaty, rozprawy, broszury);

 

Charakteryzuje publicystykę jako gatunek dziennikarski obejmujący wypowiedzi na aktualne tematy polityczne, społeczne, kulturalne itp.

Wymienia zadania publicystyki (interpretacja, ocena faktów, zdarzeń, kształtowanie opinii publicznej).

Rozpoznaje teksty o charakterze publicystycznym.

Rozpoznaje w tekstach prasowych kontekst polityczny, społeczny i kulturowy.

 

Reportaż prawie jak dzieło sztuki. Zasada mozaiki.

Co może zdziałać reporter? – siła reporterskiej narracji.

Reportaż jako próba zrozumienia problemów współczesności (analityczny stosunek do rzeczywistości).

 

Wskazuje różnice w prowadzeniu narracji różnymi sposobami (narrator zaangażowany i niezaangażowany; uczestnik i oko kamery).

Redaguje reportaż, świadomie stosując wybraną narrację.

Wyjaśnia, na czym polega siła oddziaływania reporterskiej relacji (cel nadrzędny – przekazywanie informacji, skłanianie do refleksji, podejmowania działań, wywoływania pozytywnych reakcji ludzi).

Wskazuje sposoby oddziaływania na odbiorcę w reportażu. Stosuje te sposoby w swoich wypowiedziach.

 

Rola informacyjna i opiniotwórcza recenzji.

 

Jak być obiektywnym krytykiem?

Redaguje recenzję wybranej szkolnej strony internetowej.

Pisze recenzję wybranego artykułu z prasy młodzieżowej.

 

Rozprawka i artykuły o charakterze polemicznym

 

Redaguje teksty o wyraźnym charakterze polemicznym.

Argumentuje, przekonuje, uzasadnia.

 

Sonda – badanie opinii.

 

Przeprowadza sondę, np. wśród uczniów szkoły.

Opracowuje wyniki sondy, np. w postaci wykresu.

Komentuje uzyskane wyniki.

 

Sprawozdanie z uroczystości szkolnych i pozaszkolnych.

Redaguje sprawozdanie z uroczystości szkolnych lub pozaszkolnych.

 

Wywiad – sztuka prowadzenia rozmowy.

 

Rzetelnie przygotowuje się do przeprowadzenia wywiadu.

Przeprowadza wywiad i opracowuje jego tekst do druku.

 

Zanim oddam tekst do druku.

 

Poznaje etapy pracy nad korektą tekstu.

Adiustacja tekstu.

Rysuje znaki korektorskie.

Stosuje znaki korektorskie w tekście swoim i kolegów.

Dokonuje korekty i adiustacji tekstów swoich oraz przygotowanych przez kolegów.

 

Bez komputera ani rusz – wykorzystanie technologii komputerowej.

Praca z edytorem tekstu WORD. Formatowanie tekstów.

 

Operacje na plikach i katalogach.

Drukowanie, skanowanie tekstów i rysunków.

 

Korzystanie z dyktafonu i aparatu cyfrowego.

 

Projektowanie i wykonywanie szaty graficznej.

Swobodnie wykonuje operacje typu: kopiowanie, wycinanie, wklejanie tekstu, dzielenie tekstu na akapity, kolumny, justowanie, wyrównywanie, wyśrodkowywanie, zmiana rozmiaru i typu czcionki; wklejanie rysunków, klipartów, ich powiększanie, zmniejszanie, zmiana kolorów itp.; numerowanie stron, tworzenie przypisów.

Tworzy nowe katalogi, kopiuje, przenosi, zmienia nazwy, właściwości itp.

Drukuje, skanuje teksty i rysunki.

Wykorzystuje dyktafon i aparat cyfrowy podczas zbierania materiałów.

 

Planowanie kampanii reklamowej (poprzedzającej kolejne wydania gazetki).

Redagowanie haseł reklamowych jako zapowiedzi artykułów i przygotowanie plakatów reklamujących wydanie gazetki.

Układa plan reklamy i sprzedaży gazety.

Tworzy hasła reklamowe.

Projektuje plakaty i strony tytułowe gazetki (zwiastuny artykułów).

Świadomie  stosuje różne sposoby wpłynięcia na odbiorcę.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kryteria oceny ucznia:

 

Aktywność na zajęciach.

Współpraca w grupie.

Samodzielność w przygotowaniu artykułów.

Sprawność w posługiwaniu się różnymi formami wypowiedzi.

Stopień samodzielności w zbieraniu materiałów, wyszukiwaniu informacji.

Pomysłowość, umiejętność dostrzegania problemów, poszukiwania tematów do artykułów.

Redagowanie tekstów poprawnych pod względem językowym, ortograficznym i interpunkcyjnym.

Systematyczność pracy (udział w zajęciach, naradach redakcyjnych, publikowaniu artykułów).

 

 

 

 

 

EWALUACJA

 

 

Projekt ewaluacji

 

I Obiekt (przedmiot ewaluacji) –Realizacja programu koła dziennikarskiego.

 

II Uzasadnienie – ocena realizacji celów określonych w programie i efektywności prowadzonych zajęć.

 

III Obszary ewaluacji – patrz: tabela.

 

IV Pytania kluczowe – patrz: tabela.

 

V Kryteria – patrz: tabela.

 

VI Rodzaje ewaluacji:

        diagnoza potrzeb;

        cząstkowa i końcowa;

-         ewaluacja wewnętrzna;

-         autoewaluacja;

 

 

 

 

Obszar ewaluacji

Pytania kluczowe

Kryteria ewaluacji

Strona merytoryczna zajęć i efektywność kształcenia

Czego nauczyłeś się na zajęciach?

Którymi formami wypowiedzi posługujesz się?

Jakie dostrzegasz efekty Twojej pracy dla siebie, dla szkoły?

 

 

 

 

Przydatność treści programowych

 

Wpływ działalności koła na życie szkoły

Jak oceniasz przydatność prowadzenia koła dziennikarskiego dla życia szkoły?

Na jakie dziedziny życia szkolnego ma wpływ?

W jaki sposób koło dziennikarskie wpływa na wizerunek szkoły w środowisku lokalnym?

Organizowanie czasu wolnego.

Stwarzanie warunków do rozwoju zainteresowań.

Współtworzenie wizerunku szkoły przyjaznej uczniowi

Poszerzanie umiejętności i wiadomości zdobywanych podczas zajęć lekcyjnych;

Sposób prowadzenia zajęć

Czy pracę w kole uważasz za interesującą?

Co Cię motywowało do uczestniczenia w zajęciach pozalekcyjnych?

Jak ocenisz sposób prowadzenia zajęć?

W jaki sposób nauczyciel starał się zainteresować przedmiotem zajęć?

Atrakcyjność dla ucznia

Zadowolenie/ Samopoczucie ucznia

Czy uczniowie chętnie brali udział w zajęciach?

Jak się czułeś podczas zajęć?

Jak określiłbyś postawę opiekuna wobec uczniów?

Zgodność zadań programu z oczekiwaniami uczniów, otwartość na potrzeby uczniów, stworzenie przyjaznego klimatu (ankieta)

 

 

VII Ewaluator – nauczyciel realizujący program, autor programu.

 

VIII Metody –obserwacja, analiza dokumentów, analiza wykonanych zadań, ocena tekstów, kwestionariusz ankiety, wywiad.

 

IX Harmonogram

-         diagnoza potrzeb – na początku każdego roku szkolnego (wrzesień/październik);

-         ewaluacja cząstkowa – na końcu każdego roku szkolnego (maj/ czerwiec)

-         ewaluacja końcowa – na końcu ostatniego roku realizacji programu (maj 2008 r.)

 

X Wykorzystanie – ewaluacja ma dostarczyć informacji o celowości realizowania programu, potrzebie kontynuowania, modyfikacji lub konieczności przerwania.

 

XI Adresaci – dyrektor szkoły, uczniowie, nauczyciele, rodzice.

 

 

 

Propozycje szczegółowych pytań ewaluacyjnych

 

 

Ewaluacja przed rozpoczęciem zajęć  przeprowadzona w celu zdiagnozowania potrzeb i oczekiwań uczestników zajęć. Proponowane pytania:

 

§         Dlaczego wybrałaś/eś zajęcia koła dziennikarskiego?

§         Czego chciałabyś/chciałbyś się nauczyć?

§         Czy brałaś/eś udział w zajęciach tego typu wcześniej – w szkole podstawowej?

§         Na czym polegała Twoja praca?

§         Czym chciałabyś/ chciałbyś  się zajmować podczas tych zajęć?

§         Czego chciałabyś/chciałbyś się dowiedzieć/ nauczyć?

§         Jakie są Twoje mocne strony? W czym jesteś dobra/y?

§         Co Ciebie pasjonuje? Czym lubisz się zajmować w czasie wolnym od nauki?

 

Ewaluacja cząstkowa w trakcie realizacji programu – po każdym wydaniu gazetki i na bieżąco po opublikowaniu artykułów na stronach internetowych:

 

§         Jakie były reakcje czytelników na opublikowane artykuły?

§         Co się podobało a co nie?

§         Dlaczego spotkało się lub nie spotkało z przychylnością czytelników?

§         Co się udało? Z czego możemy być zadowoleni?

§         Nad czym musimy jeszcze popracować?

§         Co zrobić, żeby poprawić pracę redakcji?

 

Ewaluacja w trakcie realizowania programu (formatywna) na zakończenie roku szkolnego – w celu bieżącego doskonalenia programu. Propozycje pytań:

 

§         Jak się czułas/eś podczas zajęć koła? Co Cię motywowało do pracy?

§         Co utrudniało Twoje zaangażowanie?

§         Jak można usprawnić pracę redakcji?

§         Czy udział w zajęciach poszerzył Twoją wiedzę na temat pracy dziennikarza?

§         Podkreśl, które z form wypowiedzi dziennikarskich potrafisz zredagować.

§         Czy rozwinęłaś/ąłeś swoje umiejętności posługiwania się komputerem?

 

 

 

 

Bibliografia

 

Bobryk J., Ludzie i media. Warszawa 2001, s. 47 – 73.

 

Bortnowski S., Warsztaty dziennikarskie. Warszawa 1999.

 

Cialdini R., Wywieranie wpływu na ludzi. Teoria i praktyka. Gdańsk 1996.

 

Gierszal K., Miętus G., Puchalska U., Warto stworzyć koło dziennikarskie. „Nowa Polszczyzna” 2001, nr 4(24), s. 32 – 37.

 

Kajetanowicz H., Licz się ze słowami. Gdańsk 1998.

 

Kaniewska M., Strykowski W., Rola edukacji medialnej w społeczeństwie demokratycznym. „Edukacja Medialna” 2001, nr 4, s. 23 – 28.

 

Kłakówna Z. A., Steczko I., Wiatr K., Sztuka pisania. Klasy 1-3 gimnazjum. Kraków 2003.

 

Kłakówna Z. A., Steczko I., Wiatr K., Sztuka pisania. Klasy 1-3 gimnazjum. Książka nauczyciela. Kraków 2003.

 

Media. Leksykon PWN. Pod red. E. Banaszkiewicz – Zymunt. Warszawa 2000.

 

Ogonowska A., Dlaczego trzeba uczyć mediów i o mediach? „Nowa Polszczyzna” 2004, nr 2(37), s.45 – 48.

 

Pawelec R., Zdunkiewicz – Jedynak D., Poradnik. Jak pisać? Warszawa 2003.

 

Rau K., Ziętkiewicz E., Jak aktywizować uczniów. „Burza mózgów” i inne techniki w edukacji. Poznań 2000.

 

Rosa – Chłobowska R., Dobre ludzkie rozumienie stoi za wyborne mienie. „Nowa Polszczyzna” 2004, nr 2(37), s. 35-36.

 

Skowronek K., Od „Trybuny Robotniczej” do „Polish News Bulletin Online”. O polskim nazewnictwie medialnym. „Nowa Polszczyzna” 2004, nr 2(37), s. 37 – 44.

 

Tabor – Witoń L., Wykorzystanie pakietów multimedialnych w edukacji humanistycznej. „Edukacja Medialna” 2001, nr 4, s. 44 – 49.

 

Tarszkiewicz M., Jak uczyć lepiej? czyli refleksyjny praktyk w działaniu. Warszawa 2002.

 

Wadowski D., Ewaluacja w praktyce nauczyciela. W: Nowe wyzwania dla polonisty. Metodyka. Pomiar. Ewaluacja. Pod red. B. Myrdzik. Lublin 2002, s. 331 – 344.

 

 

 

 

 

Strony internetowe, na które warto zajrzeć:

 

http://www.slowawsieci.com

http://www.dziennikarz.boo.pl

http://www.eduseek

http://gazeta.pl

http://media.onet.pl/pr_index.asp

http://www.zb.eco.pl

http://www.rjp.pl